Het initiatief It takes a village werd gelanceerd in de lente van 2024 om rusthuizen te ondersteunen bij de cultuuromslag die voortvloeit uit de hervorming van de erkenningsnormen voor voorzieningen voor ouderen. Een van de voorgestelde benaderingen is de Tubbemethode. We spraken met de Koning Boudewijnstichting om meer te weten te komen over de achterliggende principes.
Een cultuuromslag teweegbrengen in de rusthuizen (RH’s) en rust- en verzorgingstehuizen (RVT’s), dat is de doelstelling van de hervorming van de erkenningsnormen voor voorzieningen voor ouderen die van kracht werd in september 2024. Om hen te begeleiden bij die veranderingen is het initiatief It takes a village ontwikkeld.
Het biedt vijf trajecten aan en een brede waaier aan activiteiten die speciaal uitgewerkt zijn om rusthuizen te ondersteunen. Bijvoorbeeld: de uitwisseling van praktijken, sessies voor gezamenlijke ontwikkeling, begeleiding op het terrein rond specifieke thema’s, co-constructie en innovatie, enz. Maar ook begeleiding bij de Tubbe- en Montessorimethode. Maar wat is dat precies? Vandaag verdiepen we ons in de Tubbemethode.
Tubbemethode
Er wordt samen met de rusthuizen geëxperimenteerd met een werkwijze die een duurzaam karakter moeten krijgen. Tubbe moet beschouwd worden als een weg die het rusthuis blijft volgen tijdens de volledige duur van zijn bestaan. “Tubbe is een methode die rusthuizen en rust- en verzorgingstehuizen helpt om te transformeren tot plaatsen waar het fijn is om te wonen en werken. Het grote voordeel is dat de voorziening de zeggenschap behoudt over haar uitdagingen en wat ze wil bereiken, rekening houdend met haar beperkingen en sterke punten“, verduidelijkt Bénédicte Gombault, coördinator gezondheidsprojecten bij de Koning Boudewijnstichting. “Daarvoor hanteert Tubbe leidende principes die we kunnen samenvatten in drie hoofdlijnen: autonomie, participatie en verbinding in het dagelijkse leven in de voorziening en met de buurt.“
Tubbe en It takes a village: een zinvol partnerschap
In het kader van It takes a village worden verschillende benaderingen voorgesteld, waaronder de Tubbemethode. “De visie die aan de basis ligt van de nieuwe normen strookt volledig met de waarden van Tubbe: een dynamiek van participatie, openstelling voor de buitenwereld, inclusie van ouderen in al hun diversiteit en ongeacht hun gezondheidstoestand, autonomie voor de bewoners, kwaliteitsvolle relaties, zinvolle activiteiten met de bewoners en het personeel“, benadrukt Bénédicte Gombault. In dat opzicht blijkt Tubbe een echte hefboom te zijn voor transformatie. Het kan echter een lange weg zijn om een intentie om te zetten in tastbare resultaten op het terrein. “Het is goed om de juiste intentie hebben, maar het is vaak niet zo eenvoudig om die in de praktijk te brengen“, bevestigt Bénédicte Gombault. Dat is precies waar Tubbe kan helpen: door praktische ondersteuning te bieden bij veranderingen en door rusthuizen vaardigheden bij te brengen die cruciaal zijn voor de toekomst.
15 rusthuizen worden begeleid
In het kader van het initiatief It takes a village begeleidt de Koning Boudewijnstichting 15 Brusselse rusthuizen en rust- en verzorgingstehuizen bij de invoering van de Tubbemethode. Elk van die rusthuizen wordt begeleid door een coach die bekwaam is in de begeleiding van organisaties, die de sector kent en die opgeleid is in de Tubbemethode. “Bij de eerste ontmoeting komt de coach kennismaken met het rusthuis en bepaalt hij samen met de directie en een kerngroep de doelstellingen van de begeleiding en de eerste stappen: informatie aan bewoners, personeel en familie, uitnodiging om deel te nemen aan de denkoefeningen, enz.”, verduidelijkt Bénédicte Gombault. “Daarna gaat het proces van start. Dat kan op verschillende manieren gebeuren, bv. via participatieve workshops waarin aan bepaalde kwesties gewerkt wordt, thematische werkgroepen, de participatieraad of coaching van de directie en diensthoofden.”
De doelstelling is om stap voor stap beweging te krijgen in het rusthuis en te experimenteren met de aanpak. “Stapsgewijs begeleidt de coach de teams en de bewoners om hun autonomie te verhogen door de zes leidende principes van Tubbe toe te passen, tools te delen en nuttige vaardigheden te ontwikkelen“, vervolgt Bénédicte Gombault. “De coach richt een begeleidingscomité op om ervoor te zorgen dat de focus op Tubbe blijft tijdens en na de begeleiding. Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat de inspanningen een geleidelijke transformatie in gang zetten en niet beperkt blijven tot occasionele activiteiten.“
De balans is positief
Na twee jaar begeleiding rond de Tubbemethode in het kader van It takes a village is de Koning Boudewijnstichting zeer optimistisch. “De afgelopen twee jaren hebben duidelijk aangetoond dat het mogelijk is om in een rusthuis of rust- en verzorgingstehuis te wonen waar je verbinding kan creëren, beslissingen kan nemen over je eigen leven en keuzes kan maken. En dat werken in een RH of RVT veel meer is dan alleen maar technische handelingen uitvoeren: het gaat vooral om menselijke relaties, vertrouwen, samenwerking en zinvolle projecten“, getuigt Bénédicte Gombault. “Vandaag is het een grote maatschappelijke uitdaging om kwaliteitsvolle leefomgevingen te creëren voor ouderen. Rusthuizen zijn een belangrijke schakel in het collectieve antwoord. Er is een echte transformatie aan de gang in de sector, die stapsgewijs gebeurt.“
Wat met rusthuizen die nog aarzelen om de sprong te wagen naar Tubbe? “Ik zou hen zeggen: ga ervoor. Na meer dan tien jaar kunnen we stellen dat iedereen erbij wint wanneer de principes van de Tubbemethode echt geïntegreerd zijn in een rusthuis: zowel de bewoners en hun familie als het personeel en de directie“, verzekert Bénédicte Gombault. “Want we willen ons hele leven lang volop kunnen leven en betekenis geven aan ons leven. De relaties die we opbouwen met de mensen om ons heen zijn essentieel. En het is cruciaal dat we ons kunnen uitdrukken en inspraak hebben wanneer het gaat over ons eigen leven, in onze eigen leefomgeving. Deze waarden zijn fundamenteel voor de levenskwaliteit, ongeacht of je thuis woont of in een rusthuis.
